Tuoi Tre Online - Chính trị - Xã hội - Nhà báo Han lật tẩy giáo sư Hwang

Đặt Tuổi Trẻ làm trang chủ

Chính trị - Xã hội

Vụ "Nhân bản tế bào mầm ở Hàn Quốc":

Nhà báo Han lật tẩy giáo sư Hwang

Một sinh viên Đại học Quốc gia Seoul (phải) đã khóc sau khi GS Hwang Woo Suk xin lỗi vào ngày 23-12 là đã ngụy tạo kết quả nghiên cứu tế bào mầm và xin rút khỏi chức danh giáo sư đại học này

TT - Với nhà báo Han Hak Soo, 36 tuổi - một tên tuổi đầu năm 2005 còn xa lạ với nhiều người Hàn Quốc - thì năm 2005 vừa qua là một năm đầy sóng gió không thua gì đối với nhà khoa học bị phế truất Hwang Woo Suk.

Chỉ có khác là hai người ở hai chiến tuyến đối nghịch nhau. Giờ đây ở Hàn Quốc ai cũng biết anh là tác giả loạt tài liệu vạch trần sự thật về "công trình" của giáo sư Hwang và đã phải chấp nhận nhiều thử thách, kể cả sự đe dọa tính mạng mình và người thân.

Cuộc chiến giữa nhà khoa học và nhà báo

Mọi việc bắt đầu vào ngày 19-5, khi nhóm 60 nhà khoa học Hàn Quốc do giáo sư (GS) Hwang Woo Suk dẫn đầu tuyên bố họ đã nhân bản thành công tế bào mầm. Khi đó, tên tuổi GS Hwang Woo Suk đã quá quen thuộc với người Hàn Quốc: chính nhóm của ông hồi tháng 2-2004 đã nhân bản thành công phôi người; sau đó, đầu năm 2005, nhóm ông Hwang tuyên bố đã nhân bản thành công chú chó đầu tiên.

Vì thế mà không có gì khó hiểu khi Hàn Quốc, một cường quốc kinh tế châu Á đang muốn khẳng định mình trong lĩnh vực công nghệ sinh học - Chính phủ Hàn Quốc đã đầu tư từ 2 tỉ won (2 triệu USD) đến 3 tỉ won mỗi năm cho nghiên cứu của nhóm GS Hwang - coi thành công mới nhất của nhóm GS Hwang là một tự hào chấn động. Ngay lập tức, nhiều bài báo về ích lợi của phương pháp điều trị bằng tế bào mầm được tung ra, kèm theo đó là chân dung nhà khoa học Hwang Woo Suk.

Theo báo chí Seoul, đó là một tấm gương thành công điển hình: một nhà khoa học xuất thân từ một gia đình nông dân nghèo mà bà mẹ của ông đã một mình nuôi sáu người con nên người. “Tấm gương lao động xả thân, miệt mài của bà mẹ đã động viên nhà khoa học Hwang, người còn luôn nghĩ về những bệnh nhân mỗi khi quá mệt mỏi trước công trình đầy khó khăn này”, một trong những bài báo viết về GS Hwang khi ấy từng xưng tụng.

Thành công của GS Hwang lớn đến nỗi không chỉ đồng bào ông tự hào. Nó còn dấy lên một cuộc tranh luận sôi nổi ở Mỹ, khiến các nghị sĩ Mỹ hồi tháng sáu năm ngoái cũng đã yêu cầu Tổng thống George Bush chấp thuận tăng ngân sách cho công tác nghiên cứu tế bào gốc mà người Mỹ đã bắt đầu chậm chân!

Thế nhưng, ngay trong những ngày người Hàn Quốc ngây ngất trước thành công khoa học mà tới cuối năm qua còn được nhiều tạp chí khoa học hàng đầu thế giới đánh giá là thành tựu lớn nhất trong năm; đã có những nguồn mật báo tới đài truyền hình MBC (Hàn Quốc).

Một số cựu thành viên trong nhóm GS Hwang hé lộ cho MBC khả năng có những sai phạm trong nghiên cứu của nhóm Gs Hwang. Han Hak Soo là một trong những nhà báo không thờ ơ với nguồn tin này, mặc dù như anh thừa nhận sau này: “Đầu tiên tôi chẳng tin lời họ nói. Nhưng tôi không thể bỏ qua những lời mách nước này bởi đó là những nguồn tin đáng tin cậy và trung thực”.

Han không phải là một nhà báo trong lĩnh vực khoa học. Lý lịch nghề nghiệp của anh chỉ đáng chú ý ở điểm anh đã nhận nhiều giải thưởng, trong đó có giải thưởng báo chí điều tra của Hiệp hội các nghiên cứu thông tin và liên lạc của Hàn Quốc năm 2003. Tuy nhiên, trước hào quang của GS Hwang, Han gần như là một vô danh tiểu tốt.

10 ngày "cân não"

Han lao vào việc nghiên cứu lĩnh vực tế bào mầm. Anh đọc đi đọc lại bài báo về công trình của GS Hwang đăng trên tạp chí khoa học uy tín thế giới Science hàng trăm lần sau khi đã nằm lòng tất cả những dữ kiện khoa học liên quan tới công nghệ. “Lúc đầu tôi đọc mà chẳng hiểu gì, nhưng giờ thì tôi đã nắm rất chắc lĩnh vực này” - Han kể. Bằng nhiều thủ pháp nghề nghiệp anh đã phát hiện những tố giác trên là chính xác.

Tháng 11-2005. Chương trình “PD Notebook” trên truyền hình Hàn Quốc MBC tung ra loạt phóng sự cáo buộc công trình của GS Hwang là giả mạo. Vào thời điểm đó, việc tố cáo một nhân vật được xưng tụng như một người hùng của Hàn Quốc không phải là chuyện đơn giản. Nhiều nhà quảng cáo lớn rút khỏi “giờ vàng” trên Đài truyền hình Hàn Quốc MBC.

Hơn 2.000 email giận dữ đổ ngập website MBC, chỉ trích đài này đủ tội, từ “phản quốc” tới “giật gân câu khách”. Ngay cả Tổng thống Roh Moo Hyun cũng thừa nhận: “Tôi cũng khó chịu vì phóng sự của MBC”.

Mọi chuyện thêm rối ren sau khi một số thành viên nhóm nghiên cứu của ông Hwang tố cáo Han có những biện pháp tác nghiệp vi phạm đạo đức nghề nghiệp. MBC ngày 4-12 phải tạm hoãn chương trình“PD Notebook” sau khi chính thức xin lỗi những nhà khoa học trên và khán giả Hàn Quốc. Tuy đã "xuống nước" như thế, MBC cũng không ngăn được những hàng người thay phiên nhau thắp nến hàng đêm trước đài truyền hình thể hiện sự ủng hộ GS Hwang.

Trong bài báo phát sóng, Han phát hiện những tế bào mà nhóm GS Hwang đưa ra không phải là tế bào mầm được nhân bản thành công dùng để chữa bệnh, mà chỉ là các tế bào mầm lấy từ một bệnh viện phụ sản.

Bài báo của Han được tái khẳng định những ngày sau đó, khi các nhà điều tra tại Đại học Quốc gia Seoul cũng xác nhận nhóm của GS Hwang không tạo ra được các tế bào mầm. Sau này, Han nhớ lại: "Chính tôi cũng sững sờ trước các phát hiện của mình. Lúc đầu tôi chỉ nghĩ là ông Hwang phóng đại nghiên cứu của mình. Vậy mà cuối cùng, chẳng một tế bào nào trong số đó là tồn tại".

Bên ngoài đài truyền hình là thế, còn bên trong tại phòng của chương trình “PD Notebook”, các nhà báo đứng ngồi không yên. “Tôi sợ rằng sự thật sẽ bị vùi chôn vĩnh viễn. 10 ngày trước khi chương trình “PD Notebook” được nối lại vào 15-12, mỗi ngày với tôi dài như một năm” - nhà báo Han kể lại.

Bởi lúc đó, cơ hội để tung hết loạt phóng sự điều tra lên truyền hình mỗi ngày một mong manh. Han nghĩ tới chuyện đệ trình hết bằng chứng của mình lên cho các công tố viên và đòi mở cuộc điều tra các cáo buộc của anh. “Có lúc tôi còn nghĩ tới chuyện mở một cuộc họp báo tại văn phòng công tố”.

Han dám làm thế bởi anh nắm trong tay nhiều bằng chứng thuyết phục, trong đó có lời khai của Kim Seon Jong. Kim là một nhà khoa học thành viên trong nhóm của nhà nghiên cứu Hwang, người đóng vai trò then chốt thực hiện một hồ sơ nghiên cứu giả về các tế bào mầm được tạo ra.

Ban giám đốc MBC, sau 10 ngày tranh luận về việc có nên tiếp tục phát sóng những gì họ nắm được hay không và đã quyết định đi tới cùng. Han phờ phạc thở phào: “Tôi rất cảm kích trước quyết định đó”. Vấn đề còn lại là khi nào phát sóng một chương trình từng đang “ngồi trên lửa” do đã bị cáo buộc vi phạm đạo đức nghề nghiệp.

May mắn bất ngờ xuất hiện khi một trợ lý khác của Hwang là Roh Sung Il vào ngày 15-12 vạch trần việc nhà khoa học Hwang đã ngụy tạo dữ liệu trong các nghiên cứu của ông ta. Ngay lập tức MBC bật đèn xanh cho việc phát sóng phóng sự vào tối cùng ngày.

Cái giá của sự thật

Để công bố được sự thật tới người Hàn Quốc, Han và các đồng nghiệp đã chịu rất nhiều áp lực. Trước nhất là bài báo của GS Hwang đã được đăng trên một tạp chí đáng kính là Science có lịch sử 125 năm.

Tiếp đó là làn sóng chống đối từ trong chính các đồng nghiệp trong nước, vốn không tiếc lời xưng tụng GS Hwang suốt sáu năm qua. “Tôi chờ họ đập tôi. Bởi những bài báo trước đó của họ hóa ra đã viết sai”. Nhưng nỗi sợ lớn hơn là công chúng, những người xem GS Hwang là người hùng dân tộc. “Tôi nghĩ mình có thể bị họ lên án kể cả khi tôi đưa bằng chứng cụ thể”.

Và nỗi sợ đó đã trở thành sự thật. Han đã nhận được không ít những cú điện thoại lẫn tin nhắn đe dọa. Anh phải thuê vệ sĩ theo mình sát gót, trong khi cho vợ và đứa con gái 6 tuổi đi trốn do hình ảnh gia đình anh bị tung lên mạng. Giới khoa học thì chỉ trích báo giới dám nhúng tay vào những thành tựu khoa học cao sâu.

Họ khẳng định các công trình khoa học chỉ có thể được kiểm nghiệm bởi các nhà khoa học, chứ không phải báo giới vốn không có chuyên môn trong lĩnh vực quá chuyên này.

Han Hak Soo, với bản tính quyết liệt của mình, thì khẳng định: “Không có nơi nào là quá tôn nghiêm cho truyền thông”. Theo anh, kể cả đền thiêng khoa học cũng không thể tránh sự giám sát của báo giới vốn là “tai mắt của nhân dân”.

TRẦN ĐỨC THÀNH (Theo Korea Herald, Korea Times, Reuters)

Tin bài liên quan

* Tất cả...

Các tin khác

Điểm yếu lớn nhất của bạn là gì?

TT - “Thường cãi chày cãi cối, rất khó nhận ra những sai trái hay lỗi lầm làm phương hại đến người khác”, ông Mitshuharu nói về một thói quen chưa tốt của nhiều người trẻ.