Để trở thành người chiến thắng trong môi trường cạnh tranh ngày càng khốc liệt, VN cần những người được đào tạo tốt, có tay nghề và tính chuyên nghiệp cao ở tất cả mọi cấp độ của hoạt động kinh tế. Đó là yếu tố quyết định VN sẽ đi nhanh hay chậm. Do vậy, điều tôi muốn nhấn mạnh là cần chú tâm vào các yếu tố giúp VN thật sự tăng trưởng cao có chất lượng hơn là mất thời gian tính toán xem bao lâu thì bằng nước này, nước khác.

 Theo xếp loại của Ngân hàng Thế giới năm 2005:

+ Nước có mức thu nhập thấp: GDP/người danh nghĩa dưới 765USD

+ Nước có mức thu nhập trung bình thấp: từ 766USD đến 3.035USD

+ Nước có mức thu nhập trung bình cao: từ 3.036USD đến 9.385USD

+ Nước có mức thu nhập cao: trên 9.386USD

Nước

GDP đầu người 
theo PPP (USD)

GDP đầu người
danh nghĩa (USD)

Singapore 

26.799

24.740 

Malaysia

10.423

 4.646 

Thái Lan 

7.901

 2.521 

Indonesia 

3.703

 1.191 

Philippines

 4.561

1.010 

Việt Nam

2.570 

 535 

Martin Rama, chuyên gia kinh tế trưởng của Ngân hàng thế giới:

Vấn đề là tăng trưởng thế nào

Một nước có mức GDP đầu người cao chưa hẳn được coi là nước thịnh vượng nếu xét dưới góc độ phát triển. Câu hỏi đặt ra là mức thu nhập GDP ấy có được phân bổ đều cho toàn bộ dân chúng không? Thử hình dung GDP của cả nước như một cái bánh, trong đó chỉ 1% dân số được hưởng phần lớn cái bánh ấy. Như vậy không thể đánh giá đó là nước phát triển mà chỉ có thể nói nước ấy có một nhóm người giàu mà thôi.

Theo cách tiếp cận của WB, một nước được đánh giá là phát triển không chỉ xét đơn thuần các khía cạnh kinh tế mà còn xét cả các tiêu chí về con người, môi trường, hoạt động của thị trường và nhà nước, mức độ liên kết toàn cầu. Vấn đề đặt ra ở đây không phải là một năm VN sẽ tăng trưởng GDP bao nhiêu mà là sẽ tăng như thế nào và có bền vững hay không? Nếu như đánh đổi tất cả (phá hoại môi trường, đầu tư tràn lan) để có tăng GDP tất yếu sẽ dẫn đến lúc tự mình “kiệt sức”, ngã gục trên đường đua chứ chưa nói đến việc đuổi kịp nước này nước khác.

Tôi nghĩ thông điệp chính mà đại diện IMF muốn đưa ra là VN cần biết mình đang ở đâu và khoảng cách với các nước như thế nào để từ đó qui hoạch các chính sách dài hạn hợp lý. Và có lẽ ông cũng muốn nhắn nhủ rằng VN nên “thắt lưng buộc bụng” trên con đường phát triển hơn là chi tiêu lãng phí và đầu tư thiếu hiệu quả. Đối với tôi, việc nhiều người bày tỏ sự quan tâm đối với con số “197 năm” cũng có nghĩa là VN không từ bỏ cải cách. Và tôi phấn khởi về điều này. 

C.HÀ ghi

________________________________

Bà Phạm Chi Lan, thành viên Ban nghiên cứu của Thủ tướng Chính phủ:

Nhìn vào sự cách biệt để điều chỉnh mình

Tôi cho rằng vấn đề nằm ở chỗ chúng ta có quyết tâm rút ngắn khoảng cách không, có muốn đuổi kịp họ hay không, từ đó sẽ quyết định con đường đi sắp tới sẽ như thế nào.

Con số 197 năm đưa ra có thể dựa trên sự phát triển bình thường, chưa đạt hiệu quả cao của nền kinh tế VN trong những năm qua. Chúng ta đang đổ quá nhiều tiền vào những ngành công nghiệp cồng kềnh kém cạnh tranh, đầu tư dàn trải, quản lý kém. Nếu tiếp tục như vậy thì “triển vọng” mất hàng trăm năm để chạy theo các nước láng giềng là hiển hiện. Muốn rút ngắn khoảng cách, cần phải có những giải pháp đột phá.

Một trong những giải pháp đó là phải xem xét có nên tiếp tục duy trì quan điểm khu vực kinh tế nhà nước là nền tảng, động lực cho sự phát triển kinh tế của đất nước nữa hay không. Cần phải định hướng lại các ngành, chọn lựa các ưu tiên, từ những ưu tiên đó sẽ xác định phân công cho khu vực nào làm là tốt nhất. Cũng cần nhớ rằng các khoản đầu tư khổng lồ không phải là tác nhân quan trọng nhất giúp cho sự tăng tốc của nền kinh tế mà chính là năng suất lao động - một đòi hỏi cấp bách đối với sự cải cách triệt để của nền giáo dục VN.

Chúng ta đang ở trong thời điểm kỷ niệm 80 năm ngày mất của cụ Phan Châu Trinh - một trong những nhà cải cách tiên phong của VN. Có thể rất khó để tìm ra một Phan Châu Trinh mới trong thời kỳ phát triển kinh tế hiện nay nhưng chúng ta có cả một lớp trẻ có thể đồng tâm hiệp lực, sẵn sàng xông pha và cống hiến cho đất nước. Vấn đề của những người lãnh đạo là phải biết chắt lọc, lắng nghe và sử dụng họ. Bởi suy cho cùng, nguyên nhân của mọi nguyên nhân chính là ở con người.

NHƯ HẰNG ghi