Tuoi Tre Online - Chính trị - Xã hội - Vedan “giết” sông Thị Vải: Càng kiểm tra càng “lòi” sai phạm!

Chính trị - Xã hội

Vedan “giết” sông Thị Vải: Càng kiểm tra càng “lòi” sai phạm!

Thứ trưởng Trần Hồng Hà (phải) theo dõi quan trắc nước sông Thị Vải - Ảnh: M.L.

TT - Sáng 23-9, Thứ trưởng Bộ Tài nguyên - môi trường (TN-MT) Trần Hồng Hà đã có buổi làm việc với Công ty Vedan. Buổi chiều, đích thân ông Hà thị sát sông Thị Vải để khảo sát nguồn nước sông này sau hai tuần phát hiện Vedan gian dối trong việc xả thải.

Ông Hà cho các cán bộ kỹ thuật phân tích nhanh các mẫu nước lấy được xung quanh khu vực xả thải của Vedan. Sau hơn hai giờ khảo sát, ông Hà cho biết:

- Đây chỉ mới là kết quả khảo sát nhanh, nhưng bằng cảm quan tôi thấy nước sông Thị Vải đã khá hơn trước, nhất là về màu sắc và mùi giảm hẳn. Vì từ hai tuần nay, Vedan đã giảm 20% công suất sản xuất và việc xả thải được đoàn công tác kiểm soát chặt chẽ. Theo tôi thấy ở tầng mặt các yếu tố về lý hóa, màu sắc, mùi đã giảm đi trông thấy, nhưng ở tầng trầm tích vẫn còn các chất gây ô nhiễm lắng đọng.

* Ông có thể đánh giá sơ bộ tình hình sai phạm của Vedan cho đến hôm nay?

- Qua các kết quả cho thấy trong những ngày qua đoàn phát hiện thêm nhiều bồn chứa nước thải có lắp đặt những thiết bị bơm trực tiếp ra sông Thị Vải. Trong quá trình kiểm tra trước, Vedan chưa báo cáo với đoàn về những bồn này và lần này qua nghiệp vụ rất khó khăn như lần theo các đường ống thải từ ngoài sông Thị Vải trở ngược vào trong rất phức tạp để tìm ra nguồn chất thải đó với khối lượng rất lớn. Ở những lần kiểm tra trước chỉ mới phát hiện một bể bán âm và một bể chứa 15.000m³.

* Cụ thể số lượng bể chứa nước thải và công suất xả thải là bao nhiêu, thưa ông?

Lực lượng chức năng vừa phát hiện nhiều dấu hiệu cho thấy Vedan xóa dấu vết khi cắt bỏ đường ống đấu nối trực tiếp với bể chứa chất thải mà cơ quan chức năng đã niêm phong buộc giữ nguyên hiện trạng.

Cụ thể, tại xưởng lên men 2 (sản xuất bột ngọt và lysin của nhà máy bột ngọt và lysin) có nhiều vết hàn cắt đường ống rất mới, đặc biệt là có dấu vết trám lỗ chảy tràn bằng bêtông từ bể chứa ra mương thoát nước giải nhiệt. Đại diện xưởng trưởng xác nhận hệ thống này mới được hàn, cắt và trám lỗ khoảng ba ngày nay. Theo lời khai của ông Nguyễn Sơn Tú - cán bộ vận hành hệ thống máy bơm nước thải ở xưởng lên men 2, bắt đầu từ 18g hôm trước đến 6g hôm sau, các hệ thống máy bơm này bơm nước thải trực tiếp vào mương thoát nước giải nhiệt rồi đổ thẳng ra sông Thị Vải mà không qua xử lý.

- Hiện nay, chúng tôi đã phát hiện thêm 14 bồn chứa mới với tổng khối lượng lên đến trên 20.000m³/ngày đêm. Hiện đoàn tiếp tục nghiên cứu, điều tra và kiểm tra tiếp.

* Theo ông, liệu hệ thống xả thải gian dối của Vedan có dừng lại ở mức độ này?

- Kết quả này do đoàn phát hiện được qua từng ngày kiểm tra, đã lập biên bản và thống nhất biên bản đó với Vedan. Hiện quá trình kiểm tra vẫn đang tiếp tục, nhưng tôi tin rằng nếu còn kiểm tra sẽ còn phát hiện thêm những hệ thống xả thải gian dối khác nữa.

* Ông có mặt ở đây lần này vì mục đích gì?

- Lần này tôi thay mặt Bộ TN-MT vào để kịp thời động viên công việc của đoàn kiểm tra đang thực hiện tại Vedan. Nguyên nhân tiếp theo là thời gian kiểm tra đã khá lâu nhưng sự hợp tác của Vedan đến giờ vẫn chưa tốt khiến đoàn kiểm tra phải mò mẫm, tự nghiên cứu. Đoàn vẫn chưa nhận được các thiết kế, bản vẽ và các sơ đồ của hệ thống nước thải, điều này đã gây trở ngại rất lớn cho đoàn. Tôi cũng đã nói với lãnh đạo Vedan đây là một trong những yếu tố để sau này đoàn xem xét sự thành khẩn, giảm nhẹ khi xử lý.

* Nếu Vedan vẫn phớt lờ những yêu cầu này thì sao, thưa ông?

- Bộ sẽ ra quyết định thanh tra toàn diện ở đây cho đến lúc phát hiện đầy đủ các hành vi sai phạm mới kết thúc.

* Hiện nay không chỉ có mỗi Vedan sai phạm, tại TP.HCM và nhiều địa phương cũng có những doanh nghiệp vi phạm tương tự. Vậy Bộ TN-MT sẽ làm gì?

- Vedan chỉ mới là trường hợp điển hình, hiện bộ vẫn đang phối hợp với sở TN-MT các địa phương tiếp tục kiểm tra và đang được triển khai. Lần này, bộ sẽ làm quyết liệt.

“Cứ xả như hiện nay, trời cũng không cứu được sông Thị Vải”

Đó là khẳng định của TS Hoàng Dương Tùng, giám đốc Trung tâm Quan trắc và thông tin môi trường (Bộ Tài nguyên - môi trường), bên lề hội thảo “Giám sát môi trường sông Thị Vải” do Cục Bảo vệ môi trường tổ chức tại Đồng Nai vào sáng 23-9.

Theo TS Tùng, để hồi sinh sông Thị Vải phải cần có nhiều biện pháp tổng hợp. Đầu tiên phải ngăn không cho lượng nước ô nhiễm tiếp tục đổ vào sông như hiện nay. Hiện các nhà khoa học đang bàn trở lại việc đào một con kênh để lấy nước tự nhiên vào, làm tăng dòng môi trường nhằm đẩy khối nước thải ô nhiễm ra biển. Biện pháp tiếp theo là phải sục ngay khí ôxy vào đoạn sông ô nhiễm đó. Ông Tùng nói: “Tôi nghĩ có nhiều biện pháp chứ không phải chỉ một vài biện pháp mà cứu sông Thị Vải được. Thời gian cứu sông Thị Vải theo tôi nhanh nhất cũng phải 5-10 năm nữa, bởi quá trình đó không phải chỉ ngày một ngày hai và kinh phí sẽ rất tốn kém”.

MINH LUẬN thực hiện

Tin bài liên quan