Họa sĩ Bùi Thanh Phương: Vác đơn đi kiện thay cha

Họa sĩ Bùi Thanh Phương

TT - Sau sự kiện lùm xùm vụ một số hãng đấu giá nước ngoài bán tranh giả của danh họa Bùi Xuân Phái, họa sĩ Bùi Thanh Phương có cuộc trò chuyện với Tuổi Trẻ về những dự định, quyết tâm của anh trên hành trình đi tìm công lý cho những bức tranh của bố anh...

>> Tìm thấy bằng chứng tranh giả Bùi Xuân Phái

* Sau sự kiện ồn ào về việc anh sẽ vác đơn đi kiện tổ chức đã bán tranh giả của cụ Phái, làm giảm uy tín của bố anh, nhiều người trong giới tranh tỏ ra ngại và góp ý với anh bàn lùi. Tại sao anh vẫn một mực đưa họ ra tòa, đòi công lý cho những bức tranh?

- Tôi hơi ngạc nhiên trước sự bàn lùi và nhận định của một số người, đặc biệt là của các họa sĩ.

Việc mỗi năm vài kỳ, các hãng đấu giá Sotheby’s và Christie’s thay nhau tổ chức bán đấu giá các tác phẩm nghệ thuật chủ yếu tại hai nơi là Hong Kong và Singapore, đó là dịp thuận lợi cho các họa sĩ và nhà sưu tập trong khu vực xác lập những thành tích về thang giá bán cho từng nghệ sĩ. Các nước Ðông Nam Á đều có những đại diện họa sĩ có tên tuổi chia nhau các kỷ lục về giá bán mỗi năm trong khu vực này. Tình hình hiện tại là thang giá của tranh VN bị tụt dốc từ vài năm qua, nguyên nhân chủ yếu là đang dần mất lòng tin nơi khách mua và tình trạng không kiểm soát được cũng như thái độ vô trách nhiệm của các nhà tổ chức.

Việc tôi cáo buộc Sotheby’s bán tranh giả không phải chỉ là phản ứng bộc phát, nhất thời mà thực tế tôi đã theo dõi việc bán tranh giả Bùi Xuân Phái của tổ chức này từ vài năm qua. Từ sự gian lận, đánh cắp tên tuổi của các danh họa VN, họ đã thu lợi nhuận lên tới vài triệu USD. Tỉ lệ tranh nguyên gốc của danh họa Bùi Xuân Phái trong các cuộc đấu giá này chỉ là 2/10. Nghĩa là nếu bán ra mười bức thì cơ may có tranh thật là hai bức. Và hai bức nguyên gốc thường nhỏ xíu và có vẻ chúng chỉ được dùng làm mồi nhử, vì thế giá bán bao giờ cũng thấp hơn tranh giả. Hiện tôi đang lập hồ sơ, dữ liệu thu thập được trên Internet về các giao dịch mua bán của Sotheby’s liên quan đến tranh giả Bùi Xuân Phái kể từ năm 1987.

Bức Chèo giả, bột màu trên giấy báo, sau cuộc đấu giá ngày 6-10 đã bán được 19.311 USD (đây là số tiền kỷ lục cho một bức tranh vẽ trên giấy báo của một họa sĩ VN, rất tiếc đó lại là bức tranh giả mạo tác giả) -Ảnh: nguồn blog của họa sĩ Bùi Thanh Phương

- Cho dù là người cũng khá giàu trí tưởng tượng, tôi chưa bao giờ nghĩ có ngày mình phải vác đơn đi kiện ai hay tổ chức nào. Việc phải đội đơn ra hầu tòa, với tôi, là một cái hạn, nó buộc mình phải xử lý thôi chứ chẳng chút hào hứng, thú vị gì. Ðáng nhẽ sự việc đã dừng lại khi Sotheby’s tiếp nhận bức thư tôi đã khuyến cáo và xác định những bức tranh giả Bùi Xuân Phái mà họ toan đem ra bán đấu giá. Khi đó, theo lẽ thường họ cần có sự hồi âm và điều chỉnh lại việc làm của mình.

Nhưng họ đã phớt lờ tất cả và tự cho mình quyền dùng cái mác tên tuổi của danh họa VN Bùi Xuân Phái để đưa ra chào bán những thứ của giả, tồi tệ về chất lượng nghệ thuật. Họ đã lừa dối khách hàng nhằm thu lợi nhuận cho hãng. Tuy nhiên, việc kiện Sotheby’s hay không sẽ được quyết định bởi Henry, luật sư người Mỹ của tôi.

Bức Chân dung Trần Thịnh (chép) thuộc sưu tập của Philip Ng. Bức tranh giả này đã được Sotheby’s bán với giá 77.996 USD -Ảnh: nguồn blog của họa sĩ Bùi Thanh Phương

- Tôi cũng muốn lưu ý chúng ta rằng mỗi năm đến hẹn lại lên, các hãng đấu giá tác phẩm nghệ thuật lại tổ chức hội tụ tác phẩm nghệ thuật của các họa sĩ Ðông Nam Á để tranh giành ngôi thứ, thang bậc về giá tranh (code). Nước nào có nghệ sĩ chiếm kỷ lục về thang giá trong năm sẽ được xem là vinh dự cho cả nền mỹ thuật nước đó và được các tờ báo đăng bài khen ngợi với hàng tít lớn. Thang giá tranh của VN thường về bét nhất. Theo nhiều giám tuyển nghệ thuật (curator), không phải họa sĩ và danh phẩm VN thiếu tài năng mà là do thị trường tranh không kiểm soát được, những họa sĩ thế kỷ 20 thường bị giả. Những họa sĩ đương thời thì bị làm nhái.

Có thể ví mình như một đội bóng đá, cũng mang màu cờ sắc áo VN xuống sân thi đấu quốc tế, nhưng lại với dàn cầu thủ "dỏm", hoàn toàn do Sotheby’s tuyển lựa, nên luôn về bét và tụt dốc về thang giá tranh là phải thôi. Việc tôi kiện Sotheby’s sẽ góp phần cảnh tỉnh dư luận và đòi trả lại sự công bằng, danh dự cho nền mỹ thuật VN nói chung và họa sĩ Bùi Xuân Phái nói riêng. Với mong muốn kết thúc hoặc hạn chế việc đem tranh giả mạo, mượn tên tuổi các danh họa VN làm loạn các sàn đấu giá quốc tế.

TRẦN VĂN LÂM thực hiện

• Showbiz Thanh Thúy - Đức Thịnh: Mưa tình yêu - (04/11)
• Liên hoan Ca múa nhạc dân tộc “Giai điệu quê hương” TP.HCM - (03/11)
• TVO kỳ 48-08: Trần Tuấn Anh - Mr. Giản dị - (03/11)
• Đời sống nghệ thuật ở TP.HCM: còn nhiều nhược điểm - (03/11)
• Cao Thùy Dương tạm thời dẫn đầu bình chọn qua mạng - (03/11)
• Trở về cùng Lê Triều Điển - (03/11)
• Một mai nắng lên… - (02/11)
• Phát hiện thêm 25 phế tích Champa - (02/11)
• Giống và khác, Cương và Thiều... - (02/11)
• Ánh sáng kể chuyện - (02/11)
•  

TT - Như thông lệ, từ ngày 26-11 đến 7-12, Bộ Văn hóa - thể thao và du lịch VN sẽ phối hợp cùng phái đoàn Ủy ban châu Âu tại Việt Nam và đại sứ quán bảy nước thành viên EU: Bỉ, Pháp, Áo, Ý, Đức, Hà Lan, Tây Ban Nha tổ chức Liên hoan âm nhạc châu Âu tại Hà Nội và TP. HCM.

Xem tiếp »