Tuoi Tre Online - Tuổi Trẻ Cuối tuần - Ai điều khiển vụ nổ bom ở Iran?

Tuổi Trẻ Cuối tuần

Ai điều khiển vụ nổ bom ở Iran?

TTCT - Ngày thứ hai 19-10 là ngày của những cáo buộc, cảnh cáo và thanh minh giữa một bên là Iran và một bên là Pakistan, Mỹ, Anh.

Phía Iran tố cáo ba nước này giật dây Jundullah, tổ chức Hồi giáo đã đứng ra nhận trách nhiệm vụ nổ bom hôm chủ nhật vừa qua khiến bảy tướng lĩnh chỉ huy lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran thiệt mạng cùng 35 người khác. Các nước này thì chối bỏ. Jundullah xuất thân từ đâu, quen biết những ai, đã từng làm gì...?

Sinh viên Baloch biểu tình - Ảnh: wordpress.com

Thật ra tổ chức Jundullah không xa lạ gì trong các bản tin khủng bố và chống khủng bố của Iran. Danh sách những vụ nổ bom do Jundullah thực hiện, rồi những vụ bắt giữ và xử tử các thành viên Jundullah đầy rẫy trên website Thông tấn xã FARS của Iran.

“Iran sẽ nghiêm túc xử tử nhân vật số 2 của tổ chức Jundullah là Abdulhamid Rigi, em của thủ lĩnh tổ chức khủng bố Jundullah, kẻ cầm đầu một số vụ đánh bom và tấn công đẫm máu ở đông nam Iran, mà vụ tồi tệ nhất là ở khu vực Tasouki khiến 22 người chết và 7 người bị bắt cóc” (FARS 4-10-2009).

Trước đó, FARS ngày 12-8-2009 từng chạy tít y hệt: “Iran sẽ nghiêm túc xử tử nhân vật số 2 của tổ chức Jundullah. Nhà chức trách cho biết sẽ không hủy hay giảm án tử hình...”. Ngày 11-7-2009, FARS cũng đưa một tin tương tự: “Iran sẽ treo cổ nhân vật số 2 của Jundullah”.

Tại sao lại lần lữa hứa ba lần trong vòng ba tháng rưỡi sẽ treo cổ tác giả vụ nổ bom đẫm máu trước đó? Phải chăng mạng của Abdulhamid Rigi “đắt” đến nỗi nhà nước phải ba lần e dè thề thốt?

Có thể thấy chính các thông tin và cách đưa tin của FARS đã vô hình trung làm tăng thanh thế cho Abdulhamid Rigi và tổ chức Jundullah. Thay vì giải thích tại sao, FARS lại chỉ khất “sẽ xử tử”.

Chưa hết, ngay sau vụ nổ bom hôm chủ nhật đánh trúng ban chỉ huy lực lượng tinh nhuệ nhất và trung thành nhất của chế độ là Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran, hôm 19-10 FARS đã loan một tin rất mù mờ: “Iran bắt giữ thủ lĩnh khét tiếng băng đảng đã gây ra vụ khủng bố tại tỉnh Kerman ở đông nam Iran, tình báo quân sự cho biết...”. Đọc hết mẩu tin 131 chữ vẫn không biết tên của “thủ lĩnh khét tiếng” này!

Mâu thuẫn sắc tộc và tôn giáo

Anh em nhà Rigi và tổ chức Jundullah là “cháu gọi ông trời bằng cậu hay sao” mà Chính phủ Iran lại kiêng đến thế? Có vẻ là thế thật nếu biết rằng sự tồn tại của tổ chức này hàm chứa một mâu thuẫn nội bộ Iran, dính dáng đến tôn giáo.

Tên của Jundullah có nghĩa là “chiến sĩ của thượng đế”, một tổ chức của sắc tộc Baloch theo Hồi giáo phái Sunni đấu tranh chống lại quyền lực của Hồi giáo phái Shiite chiếm đa số ở Iran. Ở Iran, người Baloch sống tại tỉnh Sistan & Baluchestan. Tổ chức Jundullah ra đời từ đó. Ngoài ra còn có một phong trào chính trị tên PRMI (Phong trào kháng chiến nhân dân Iran) phàn nàn việc bị áp đặt văn hóa Ba Tư của người Iran chính cống và bị lấn áp bởi phái Hồi giáo Sunni. Những phàn nàn này càng được tô đậm bởi sự khốn khó của khu vực họ sinh sống.

Sự phân biệt giữa hai phái Sunni và Shiite cũng đã và đang là lý do của cuộc nội chiến hiện nay ở Iraq, khi người theo phái Sunni thiểu số trút căm tức của họ băng những vụ đánh bom vào các đền thờ của người theo phái Shiite, và người theo phái này cũng trả đũa lại.

Cuộc nổi dậy của người Baloch ở Pakistan, mang tên “Quân đội giải phóng Balochistan” (BLA), luôn bị trấn áp, nhất là trong các cuộc nổi dậy năm 1958 và trong những năm 1970 dưới trào của Tổng thống Zulfiqar Ali Bhutto (cha của bà Benazir Bhutto).

Để biến “giấc mơ đại Baloshistan” thành hiện thực

Do những chia cắt biên giới, người Baloch sống rải ra từ Iran (gần 5 triệu người) sang Pakistan (gần 9 triệu người) và Afghanistan (gần 1,5 triệu người) (nguồn: Wikipedia). Người Baloch ở Iran hay Pakistan và Afghanistan vẫn luôn xem nhau như anh em một nhà và nuôi giấc mơ tái thống nhất trong một “Đại Balochistan” (Chris Zambelis, Insurrection in Iranian Balochistan).

Có thể thấy những tình tự dân tộc và tôn giáo là điều tự nhiên. Song nếu một khi không được thỏa đáp thì sẽ biến thành bực dọc, uất ức và thù hận. Chỉ cần một cơ hội thái quá là bùng nổ và càng bạo phát khi có sự hà hơi từ bên ngoài.

Website Pakalert ngày 7-2-2009 đã trưng ra một tấm bản đồ mà theo website này, đã được đại tá Mỹ hồi hưu Ralph Peters giới thiệu tại Học viện Quốc phòng NATO ở Rome năm 2006. Theo đó, lãnh thổ Iran sẽ bị xén đi, nhường chỗ cho một Kurdistan tự do của người Kurd và một Balochistan tự do của người Baloch.

Kiểm tra lại trên Global Research, được biết thêm rằng đại tá hồi hưu Ralph Peters là giảng viên Học viện Chiến tranh của Mỹ và sáng tác - bản đồ - do ông thảo ra là một cách phản ánh tầm nhìn chiến lược “Trung Đông mới” của ngoại trưởng Mỹ lúc ấy là bà Condoleezza Rice. Tất nhiên bà Rice đã ấp ủ giấc mơ “Trung Đông mới” từ khi mới chỉ là cố vấn an ninh, và bản đồ của đại tá Ralph Peters chỉ được sử dụng như là minh họa cho bài giảng của ông ở Học viện Quốc phòng NATO chứ không phải là bản đồ chính thống của Lầu Năm Góc.

Dù sao hai giấc mơ, lớn của bà Rice, và nhỏ của người Baloch, cũng có chỗ trùng nhau. Trùng hợp là từ năm 2003, tức sau khi bà Rice đã “nhổ” xong cái gai Saddam Hussein ở Iraq, tổ chức Jundullah xuất hiện và ra tay hoạt động ở Iran. Thời điểm đó cũng là lúc Iran bắt đầu “cương” lá bài hạt nhân và tiếp tục cho đến nay.

Iran đề quyết là Mỹ mượn tay Pakistan thọc vào. Chính phủ Pakistan thanh minh rằng cũng chống tổ chức Jundullah do cũng dính hậu họa người Baloch bản xứ. Chính phủ Iran cho rằng Chính phủ Pakistan “chơi nước đôi”, nay tạm ve vuốt người Baloch bản xứ bằng cách cho tổ chức Jundullah từ Iran sang ẩn náu ở Pakistan. Sau vụ nổ hôm chủ nhật, đại sứ Iran tại Pakistan tố cáo thủ lĩnh số 1 của tổ chức Jundullah là Abdul Malik Regi đang tá túc tại tỉnh Balochistan, Pakistan.

Mỹ có tiếp sức cho Jundullah?

Chuyện Mỹ có hà hơi cho tổ chức Jundullah hay không thì ngay chính các nhà báo Mỹ đã khui ra từ năm 2007. Trưởng ban điều tra của Đài truyền hình ABC News (Mỹ) là Brian Ross cáo giác Mỹ đã chi tiền cho Jundullah qua trung gian những người Iran lưu vong có quan hệ làm ăn với châu Âu và vùng Vịnh (ABC News 22-5-2007).

Việc chi tiền chui này, do không thể được thông qua ngân sách, giống như kiểu vụ Iran - Contra thời tổng thống Reagan, cung cấp tên lửa Tow chống tăng và Hawk phòng không cho Israel, mượn Israel bán chui cho Iran lúc đó đang giao chiến với Iraq (được Mỹ nâng đỡ), vừa chuộc con tin người Mỹ về, vừa lấy tiền bán chợ đen đó đem giúi cho phe Contra chống chính phủ Sandino cánh tả ở Nicaragua.

Vụ Iran - Contra bị tuần báo Ash-Shiraa của Libăng khui ra ngày 3-11-1986. Mười ngày sau, Chính phủ Iran thừa nhận vụ mua chui trên 2.000 tên lửa Tow này. Và tổng thống Reagan “thọ nạn”, trung tá Oliver North bị đem ra “tế thần” trước pháp luật.

Thật ra có thể ngờ rằng chính Chính phủ Iran đã xì vụ mua bán này cho tuần báo Ash-Shiraa, rồi sau đó làm bộ thừa nhận để chơi trát tổng thống Reagan, trả đũa việc mượn tay Iraq đánh Iran, song lại bán chui vũ khí cho Iran bắn người Iraq. Từ đó cũng có thể đặt câu hỏi: liệu tổ điều tra của Brian Ross của ABC News có được (bị) Iran mớm tài liệu hay không khi ở Mỹ, quyền tự do ngôn luận còn bao hàm tính đảng này phái nọ?

Trong mớ bòng bong thông tin đó, thông tin sau đây là chính xác nhất. Trong cuộc họp báo ở Bộ Ngoại giao Mỹ hôm 19-10, khi một nhà báo nêu câu hỏi: “Loan báo của ông về Iran lên án cuộc tấn công khủng bố. Thế thì Jundullah không phải là một tổ chức khủng bố sao?”, phát ngôn viên Ian Kelly trả lời: “Đó là một việc mà chúng tôi đang nhìn tới. Có nhiều danh xưng khác nhau để gọi”. Ít nhất cho đến lúc đó, Jundullah vẫn chưa có tên trong danh sách tổ chức khủng bố của Bộ Ngoại giao Mỹ.

HỮU NGHỊ